در تلگرام همراه "دنیل تیسو" باشید

دنیل تیسو، برند لوکس پوشاک آقایان

برند لوکس پوشاک آقایان

پنبه چیست؟

فرهنگ لغت دهخدا: پنبه . [ پَم ْ ب َ ب ِ ] گیاهی که از الیاف غوزه ٔ آن ریسمان و پارچه کنند.

DE17PERISCOPEBT_CO_1180922f

پنبه یک نوع محصول گیاهی است و حاصل شده از الیافی است که دانه های این گیاه را پوشانده اند. نام علمی گیاه پنبه Gossypium است. پنبه به دست آمده از الیافی نرم و پفدار است که درون کپسولی به دور گیاه پنبه می روید و بافتی سلولزی دارد که به دلیل ویژگی پوشانندگی آن تخمهای گیاه به آسانی جا به جا و به مناطق دوردست منتقل می شوند که این کار به تکثیر و گسترش گیاه کمک زیادی می کند. این الیاف به عنوان پرکاربرد ترین ومهمترین الیاف طبیعی در نساجی به حساب می آید. پارچه ای با حس خوب و آرام بخش که برای اکثریت، اطمینان خاطر از یک پارچه ایده آل را به همراه دارد. الیاف پنبه ای به شکل ‌هادی حرارتی عمل میکنند و حرارت بدن را به بیرون منتقل می نمایند، پس در نتیجه خنک هستند. گاها لباس های پنبه ای در بین عوام نخی هم نامیده می شوند.

 

چو بنهاد بر نامه بر، مُهرشاه
بفرمـــود تا دوکـــدانی سیاه
بیارند با دوک و پنبه در اوی
نهاده بسی ناسزا رنگ و بوی

“فردوسی”

یکی از دلایل پرطرفدار بودن این محصول خصوصیات ویژه ای است که باعث شده تا به امروز هیچ لیف دیگری جای آن را نگیرد.

خصوصیات پنبه:

گیاه پنبه

با اینکه از تارهای موی سر انسان ضخامت کمتری دارند از استقامت ویژه ای برخوردارند. رنگ آنها معمولا سفید یا خاکستری کمرنگ است. سهولت در کاشت و زراعت آن، قیمت تمام شده ی مناسب، وزن کم، نرمی و لطافت، خنکی، داشتن قدرت و قابلیت انعطاف در مقابل هرگونه عملیات ریسندگی و بافندگی، استحکام و دوام زیاد در پارچه ی تولید شده از این الیاف،جذب رطوبت مناسب و در عین حال حفظ استحکام خود، قابلیت و تمایل زیاد به رنگ پذیری، تراکم پذیری و قابل بازیافت بودن آن از خصوصیات بارز این محصول است.

الیاف پنبه

این الیاف از کیفت و سطوح مختلفی برخوردارند و در یک قیاس متعادل معمولا  کوتاه ترین الیاف از حدود ۲ سانتیمتر و بلند ترین آنها حدود ۶ سانتیمتر هستند.

پنبه زیر میکروسکوپهنگامی که پنبه را در زیر میکروسکوپ الکترونی مشاهده کنید تابهای پنبه به خوبی مشخص هستند و به طور ظاهری شبیه ساقه های چمن دیده می شوند.

پنبه و آتش

 

هنگامی که این الیاف در معرض حرارت کافی و شرایط سوختن قرار بگیرند به سرعت مشتعل می شوند و به سرعت خواهند سوخت، به علت وجود مواد سلولوزی بوی متساعد شده از این فرایند بسیار شبیه سوختن کاغذ خواهد بود. پس از سوختن کامل خاکستر حاصل بافتی سبک و نرم دارد.

غوزه چیست؟

 

غوزه پنبه

پنبه ی نشکفته که در غلاف قرار دارد و از پوست جدا نشده است را غوزه یا جوزه می گویند، در بعضی از نقاط مانند اصفهان آن را با نام کلوزه نیز می خوانند. پوسته ی تخمدان بعضی از گیاهان دیگر  مانند: شقایق و خشخاش نیز به این نام مشهورند.

 

زیستگاه پنبهزیستگاه پنبه

گیاه پنبه بومی مناطقی گرمسیر و نیمه گرمسیر و تقریبا پراکنده در همه جای دنیا است. این گیاه در قاره های آمریکا، آفریقا ، هند و اقیانوسیه یافت می شود که بیشترین تنوع پنبه های وحشی را به ترتیب در مکزیک، استرالیا و آفریقا می توان دید. پنبه توسط ساکنان برقدیم (آفریقا،آسیا،اروپا) و اهالی بر جدید (قاره آمریکا، جزایر اقیانوس اطلس و آرام، قاره اقیانوسیه) بومی و مورد استفاده قرار گرفته شد . در کاوشهای باستان شناسان مربوط به ۵۰۰۰سال پیش قسمتهایی از الیاف گیاه پنبه در مکزیک و دره ی سند (پاکستان امروزی) پیدا شده است.محلی که پنبه در آن کشت می شود بر خواص ظاهری ایجاد شده بسیار موثر است، به طور مثال پنبه مصری از خلوص و شفافیت بسیاری برخوردار است و رنگ آن کرم روشن تا قهوه ای است در صورتی که پنبه ی هندی الیافی کوتاهتر دارد و رنگ آن خاکستری یا قهوه ای است.

پنبه های خودرنگ

پنبه رنگی

پنبه ی رنگی لیفی طبیعی است که به ذات خود دارای رنگ است و در شیدهای سبز و قهوه ای رشد می کند که این رنگ حاصل خواص ژنتیکی گیاه محسوب می شوند. در حال حاضر این پنبه با قدمتی ۴۰۰۰ساله بیشتر در آمریکای لاتین کشت می شود. تا سال ۱۹۸۲ این نوع پنبه به دلیل عدم طول کافی جهت ریسندگی با دستگاه از ارزش تجاری پایینی در صنعت منسوجات برخوردار بود ولی در این سال شرکت “سالی فکس” طی یک برنامه ی گزینش و پرورش برای اصلاح طول و کیفیت الیاف پنبه ی خودرنگین به پرورش هیبریدهای پنبه ی رنگی متناسب با استفاده در صنعت نساجی و توسط دستگاههای ریسندگی پرداخت. امروزه پنبه های BC با رنگهای سبز، قهوه ای، قرمز(قهوه ای مایل به قرمز) و موکا (قهوه ای مایل به زرد) تولید می شود.

 

کاشت ، داشت و برداشت پنبه

 

پنبه و برداشت سنتی آنجالب است بدانید مناسب ترین زمین برای کشت پنبه زمینهای رستی هستند که دارای شن و آهک باشند. همانطور که می دانید ترکیبات پتاسیم و آهن برای تقویت زمین زراعی بسیار مناسب است و کاشتن بذر پنبه زمانی آغاز می شود که در هوای محیطی خطر سرمای بهاری نباشد. بوته ی پنبه تنها در مناطقی قابل رشد است که در تمامی سال آب و هوای گرم و آفتابی داشته باشند. پنبه تا پیش از رسیدن میوه به آب فراوان نیاز دارد و پس از رسیدن آن نباید به آن آب داده شود. پس از شکوفه کردن و از بین رفتن گلها الیاف پنبه رشد می کنند. برداشت محصول درست زمانی آغاز می شود که دیواره ی غوزه خشک شده و ترک بردارد به صورتی که تارهای پنبه از میان شکافها بیرون بزند. در صورت تاخیر در جمع آوری محصول پنبه این امکان وجود دارد که وزش باد محصول را پراکنده کند. با توجه به همزمان نبودن رسیدن زمان برداشت برای غوزه ها، باید این عمل به صورت تدریجی انجام پذیرد.

پنبه و برداشت صنعتی آنجمع آوری الیاف پنبه از بوته های آن توسط ماشینهای مخصوص که در مزرعه حرکت می کنند و الیاف بوته ها را بیرون می کشند جمع آوری می شود. پس از برداشت نهایی، تخمهای پنبه را توسط ماشین جین از هم جدا کرده و محصول نهایی را عدل بندی می کنند. این الیاف همگی دارای طول یکسان نیستند، اندازه ی آنها برحسب نژاد ، شرایط اقلیمی و نحوه ی کشت تغییر می کند.

پنبه هایی را که توسط ماشینهای مخصوص جمع آوری شده اند به کارخانه می برند تا به اصطلاع عمل آوری کنند. در الیاف جمع آوری شده شاخه های کوچک، دانه های بوته و ذرات گرد و غبار وجود دارند که باید از آن جدا شوند. ماشینهای پنبه پاک کن الیاف را از دانه جدا کرده و سپس آنها را گرد آوری و بسته بندی می کنند.
الیاف پنبه را که به وسیله ی ماشین های پنبه چینی ، جمع آوری شده اند ، به کارخانه می برند تا عمل بیاورند . در الیاف برداشت شده ، شاخه های کوچک ، دانه های بوته ی پنبه و ذرات گردو خاک وجود دارد .
ماشین های پنبه پاک کنی ، الیاف پنبه را از دانه ها جدا می کنند . سپس الیاف را گردآوری و بسته بندی می کنند .
.

پنبه هیدروفیلپنبه های هیدروفیل یا آب دوست

آب دوست یا هیدروفیل (به انگلیسی: Hydrophile) به عنوان یک پدیده ی فیزیکی در ملکولها شناخته می شود که به آب جذب شده و تمایل به حل شدن در آن را دارد.

 

تولیدکنندگان عمده ی پنبه

 n00032549-b

چین را می توان بزرگترین تولید کننده ی پنبه در جهان نامید که بیشتر پنبه ی تولیدی آن در خود کشور چین به مصرف می رسد و به صورت محصولاتی چون پارچه و لباس و … به سایر کشورها صادر می گردد.

هندوستان به عنوان دومین تولید کننده پنبه در جهان رکورد دار این محصول کشاورزی است.

پارچه پنبه ای برای نخستین بار حدود ۱۹۰۰سال پیش از میلاد مسیح توسط تمدن دره ی سند در آسیای جنوبی بافته شد.

 

کاربرد پنبه545a3ffb411b9

این گیاه اغلب در تولید نخ و پارچه به کار می رود و برای این منظور الیاف آن به صورت رشته رشته در آورده شده و سپس با کشش و پیچیدن آن به دور خود نخ پنبه ای تولید می شود که این محصول برای تولید پارچه به کار گرفته و تبدیل می گردد. پرکاربرد ترین الیاف در صنعت پوشاک را می توان پنبه نامید که با اختراع دستگاه پنبه ریسی و شکسته شدن هزینه های تمام شده ی آن گستردگی و فراوانی پیدا کرده است به صورتی که تخمین زده می شود تولید سالیانه ی این محصول در هر سال بیش از ۲۵ میلیون تن باشد واین با توجه به تنها ۲٫۵ درصد زمینهای کشاورزی تمام دنیا به شمار می آید. به علت استحکام این محصول در صنایع دریانوردی و ماهیگیری در تورهای پنبه ای استفاده می شود.

پارچه ها، دکوراسیون، چادرهای صحرایی، قالی و تولیداتی مشابه اینها از دیگر کاربردهای این محصول پر بازده هستند.

بالش پنبه ایمحصولاتی مانند:

لباس کودکان، دستمال کاغذی و لوازم بهداشتی، لوازم پانسمان، انواع شلوارهای جین، لوازم حمام و خواب و . . . به صورت بافته شده یا بدون بافت. با مخلوط کردن الیاف این گیاه و الیاف چوب، آب و چسب کاغذی ظریف ولی محکم به دست می آید.

کاغذ از مخلوط الیاف چوب ، آب و چسب تهیه می شود . اگر الیاف پنبه با الیاف چوب ، مخلوط شوند ، کاغذ ظریف ، ولی محکمی به دست می آید .

نخ ریسی:

کارخانه پنبهتقریبا بیشتر پنبه های تولیدی در صنعت نساجی به کار می روند و به نخ های پنبه ای تبدیل می شوند. پنبه را در بسته بندیهای بزرگ (عدل) به  کارخانه ی نخ ریسی می برند و پس از باز کردن آنها را به اصطلاح شانه زده تا بتوانند دسته بندی کنند.
سپس ، الیاف پنبه در اثر پیچاندن و تاباندن ، به رشته های بلند و باریک نخ تبدیل می شوند . تین کار ، نخ ریسی (ریسندگی) نام دارد .
بافندگی و بافتن
نخ پنبه ای به وسیله ی بافندگی یا بافتن به پارچه یا بافته های پنبه ای تبدیل می شود . بافندگی به کمک ماشین پارچه بافی (دستگاه جولایی) انجام می گیرد . ماشین پارچه بافی با به نخ کشیدن رشته های نخ در بالا و پایین یکدیگر ، پارچه می کند . ماشین بافندگی با وصل کردن حلقه های کوچک نخ ، بافته ی پنبه ای تولید می کند.

The picture shows the thread structure of the unmercerized and mercerized fabric respectively. -1مرسریزاسیون:

نوعی عملیات است که بر روی پنبه اعم از نخ یا پارچه انجام می شود، در این روش محصول ابتدا با محلول سودسوزآور و سپس با محلول رقیق اسید و سپس آب سرد به منظور خنثی کردن حالت قلیایی شستشو داده می شود و پس از خشک کردن محصول به طوری که در تصویر دیده می شود ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی آن را دچار تغییرات مثبت می گردد. در مرسریزه کردن درخشندگی و جلای پنبه افزایش می یابد. معمولا پارچه های پنبه ای مرغوب و دارای کیفیت مرسریزه می شوند. متداول ترین محصولات برای مرسریزاسیون پارچه های پیراهنی، رومیزی های تزیینی و ملحفه ها هستند.

 

10.5923.j.textile.20120106.07_002.gif

 

مطالب این مقاله به علت اصلی بودن و نگارش اولیه با استفاده از منابع معتبر می توانند به عنوان منبع و مرجع استفاده شوند.

انتشار قسمتی از متن یا تمامی مطالب این مقاله با ذکر منبع بدون اشکال است.

گردآوری و نگارش:

واحد آموزش و فن آوری دنیل تیسو

پنبه از ابتدا تا امروز
برچسب ها:                                                                                                                                                                                                                                                                                    

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.